Bij twijfel niet inhalen? BULLSHIT!

Afgelopen weekend logeerde ik in Amsterdam bij één van mijn beste vrienden. Ik was daar, omdat Dr. Richard Bandler, de grondlegger van NLP, en zijn rechterhand John Lavalle, een soort Al Pacino on-stage, een briljant seminar verzorgden over de eindeloze toepassingen van hypnose in NLP.

We besloten om op vrijdagavond, na mijn eerste dag van het seminar, lekker een filmpje te kijken. Met een kop thee en zachte brownies op de bank. De film ging over een Amerikaanse scenarioschrijver, die met zijn verloofde en haar ouders een paar dagen in Parijs doorbracht. Schoonvader was daar voor zaken. De familie was dom, Republikeins (waarschijnlijk is daar een verband), steenrijk en cultureel analfabeet. De schoonzoon in kwestie was bezig met het schrijven van een boek. Hij wilde weer eens wat anders doen dan scenario’s schrijven en hij voelde dat het schrijven van een boek iets was wat hij altijd al wilde. Hij twijfelde of hij wel goed genoeg was.

Al wandelende door Parijs werd hij bevangen door de charme van de stad. De straten, de Seine, de joie de vivre. Parijs in de regen, dat was voor hem het mooiste dat bestond. En de relatie met zijn blonde (in elk opzicht) verloofde verslechterde met het uur. Zij en haar ouders keken op hem neer, vonden dat hij raar deed, dom was en dat hij maar gewoon zijn ding moest blijven doen. Ze vonden hem al een rare kwast, dus in het gareel houden door denigrerende en afwijzende opmerkingen te plaatsen was de enige missie van het leeghoofd met wie hij het bed deelde.

Op een avond, na het diner, besloot de schrijver, dat hij niet met blondie meewilde naar een dansfeest, maar nog even door de stad wilde slenteren om de sfeer op te snuiven en te genieten van de zwoele Franse zomeravond. Zij ging met vrienden en hij verdwaalde hopeloos in de stad. Het manuscript waaraan hij werkte ging over het verlangen naar leven in vervlogen tijden in Parijs in de jaren ’20. Met vele begenadigde kunstenaars uit binnen- en buitenland, uitgewaaierd over de stad. Moe en radeloos besluit hij even te gaan zitten op het bordes voor een gebouw en op datzelfde moment komt, klokslag middernacht, een fraaie klassieke Peugeot uit de jaren ’20 de hoek om. De wagen stopt en de passagiers roepen hem en vragen of hij instapt en mee gaat naar hun feest.

In de zero’s, van 2000 tot 2010, werkte ik als recruiter in het bank- en verzekeringswezen. Eén van mijn klanten was een grote bank in Den Bosch. Daar liep een bemiddelingsprocedure die ik begeleidde, waarbij het al enige tijd leek of alle seinen op groen stonden. Banken hadden in die tijd, nu misschien nog steeds, ellenlange sollicitatieprocedures met vele gesprekken, tests en verklaringen die aangeleverd moesten worden. Gelukkig waren onze tarieven navenant, maar toch. Het ‘afketsen’ van zo’n procedure was altijd stevig balen, omdat we op no-cure no-pay basis werken. Eén van de hooggeplaatste managers van de bank besloot te gaan twijfelen over de geschiktheid van de kandidaat. Ik kreeg een telefoontje van de HR-manager en hij zei: “Igor, ik heb één regel in mijn werk. Bij twijfel niet inhalen.” Ik kon destijds niet anders dan het met zijn stelling eens zijn en de procedure was voorbij. Al het werk voor niets gedaan. Alles wat me nog restte, was de kandidaat troosten zonder opgaaf van een fatsoenlijke reden. Tja.

Twijfel is een gevoel dat we allemaal kennen. We wikken en we wegen tussen verschillende alternatieven. En de keuze lijkt zich maar niet te ontvouwen. Wat is twijfel dan precies?

Hier is het belangrijk om onderscheid te maken tussen het bewuste en onbewuste. Ons bewuste is gevuld met overtuigingen. Zogenaamde waarheden. Huisregels. De dingen die we geleerd hebben. De vaste manieren waarop we de dingen doen. Ons onbewuste is gevuld met waarden. Drijfveren. Instincten. Overlevingsstrategieën. Oerkennis. Ik ben een boek van een oud FBI-agent over lichaamstaal aan het lezen, een aanrader trouwens, dat bewijst dat onze non-verbale communicatie bijna in zijn geheel aangestuurd wordt door ons onbewuste. De manier waarop je je voeten beweegt tijdens een gesprek, de bewegingen van je handen, je armen, je ogen, je romp. Waarom mensen even stoppen met lopen als er iets spannends of verrassends gebeurt op straat. En hoe het komt dat we liever vluchten dan vechten, als het erop aan komt. Eerst FREEZE, dan FLIGHT en als het echt niet anders kan FIGHT. Zo zijn we voorgeprogrammeerd. In onze opleidingen leren we je in ongevaarlijke situaties die ertoe doen daarom precies het tegenovergestelde. Omdat de magie plaatsvindt buiten onze comfortzone.

Ons bewuste is gebouwd om zeker te weten. En daarom twijfelt het zoveel. Het kan pas een beslissing nemen als alle risico’s zijn afgewogen en alle berekeningen zijn gemaakt. Eten we pasta of aardappelen vanavond? Ach ik heb gisteren al pasta op, dus doe vandaag maar aardappelen. Een typisch bewuste, rationele overweging. Of… ik weet het niet. Waar heb jij zin in? Een bewuste regel, dat je altijd rekening met anderen zult houden.

Ons onbewuste is niet in staat om te twijfelen. Het weet. En het weet precies. Ons onbewuste kun je vergelijken met het universum. Daar is ook alles precies. Dr. Richard Bandler zette dit afgelopen weekend op een briljante manier uiteen aan de hand van de foto’s van de Hubble telescoop, die de afgelopen jaren zijn binnengedruppeld bij NASA. Als je die ziet, dan besef je pas wat nederigheid is en wat een onzin het is, dat we elkaar aftroeven over de waarheid omtrent God en of je nou wel 5 keer per dag moet bidden of niet. God heeft wel andere dingen aan het hoofd. Zoals een molecuul altijd dezelfde opbouw heeft en goud altijd smelt op dezelfde temperatuur, de elementen steeds op dezelfde manier met elkaar reageren, zo precies weet ook ons onbewuste haar keuzes te maken. Alles daar ligt al vast. De vraag is, hoe krijg ik toegang tot die informatie?

Wel. Bij twijfel niet inhalen is een overweging van de ene regel tegenover de andere. Friet vind ik lekker, quinoa is gezond, weet ik. Wat zal ik kiezen? Of, het is een over’RULE´op het onbewuste door het bewuste. Ik voel aan mijn water dat die kerel niet te vertrouwen is, maar toch koop ik die iPhone van hem op Marktplaats. Bespaar ik mooi een paar honderd euro. Het bewuste is in onze samenleving namelijk al vanaf de kleuterschool getraind in het nemen van ‘verstandelijke’ beslissingen (die overigens verstandig genoemd worden). Vertrouwen op je onbewuste, dat slaan we er in de opvoeding van onze nakomelingen vakkundig uit, laten we maar zeggen.

Drie jaar geleden kreeg ik op een seminar in Orlando een pendel in mijn handen gedrukt. Het was Science Fair, dus een pendel was het laatste dat ik had verwacht aan te treffen daar. Wat hebben wetenschap en wikka met elkaar te maken? Er stonden drie emmers op een stoel. Ondersteboven. En mij werd gevraagd of ik, met behulp van de pendel kon weten onder welke van deze emmers iets verstopt zat. De pendel werd vooraf door mij geijkt op JA en NEE en de eerste emmer ‘gaf’ een duidelijke NEEN. De tweede een JA en de derde een NEEN. Ik wend me tot de assistent bij de oefening en geef aan, dat het dan dus de middelste emmer zou moeten zijn. De pendel heeft gelijk. Of liever gezegd, mijn onbewuste heeft gelijk. Ik heb de oefening die dag vijf keer herhaald en alle vijf GOED. De pendel blijkt te worden bestuurd door je minimale spierbewegingen. Deze bewegingen zijn niet bewust uitvoerbaar, omdat ze te subtiel zijn. Via deze weg kun je je onbewuste weten uitvergroten tot waarneembare signalen. FBI-wijsheid. Uiteraard heb ik inmiddels een pendel thuis.

‘Bij twijfel niet inhalen’ is de grootste BULLSHIT, die een mens zich in zijn hoofd kan halen, behalve in de auto op een onoverzichtelijke provinciale weg achter een dubbele oplegger. Het zou me zinvoller lijken om te gaan pendelen, koffiedrek lezen of hallucineren, dan rigide vasthouden aan een huisregel, waarvan de kans 0 of 100 is, dat je gelijk krijgt terwijl je onbewuste het juiste antwoord al weet. Wat vertelt je hart je? Hoe voelt je binnenste ik zich? Hoe reageert je lichaam op de situatie? Je bloeddruk, de temperatuur van je huid, je onderbuik, je geslachtsorganen. Je fantasieën? Dát zijn zinnige boodschappers. Niet de bullshit die ze je thuis en op school op de mouw gespeld hebben! Want waarschijnlijk ben je soms gewoon bang een verkeerde beslissing te nemen. In hun ogen…

Wel, dan kan ik je uit de droom helpen. Verkeerde beslissingen bestaan niet. Als iets niet werkt, dan doe je gewoon iets anders. Neem een beslissing en je zult ontdekken. Maak fouten, want dat betekent dat je beslissingen neemt. De schrijver stapt hartelijk verwelkomd in de oude Peugeot waarin zijn nieuwe vrienden zitten te lachen en zich vermaken met champagne. Hij arriveert op een feest in jaren ’20 stijl. Hij wordt al snel voorgesteld aan Scott Fitzgerald en zijn geliefde Zelda. Het duurt even voordat hij beseft, dat hij een sprong in de tijd gemaakt heeft. Hij ontmoet Cole Porter, live aan de piano. En de volgende avond gaat hij weer en weer en weer. Hij ontmoet Hemingway, die hem in contact brengt met zijn literaire geweten Gertrude Stein. Thuis bij Gertrude ontmoet hij Picasso, op wiens maîtresse hij verliefd wordt. En hij spreekt met Dalí, RayMan en vele andere grootheden uit die tijd. Ze worden allemaal zijn vrienden en zijn manuscript wordt door iedereen bewonderd en bejubeld. Hij danst er zelfs, iets wat hij in de tegenwoordige tijd nooit doet. Door het verlangen van de maîtresse naar La Belle Epoque, een halve eeuw eerder, ontdekt hij, dat verlangen naar vervlogen tijden van alle tijden is. Het komt voort uit de saaiheid van de routine van het dagelijkse en de angst voor de ongewisse toekomst. Het verleden wordt als vanzelf geromantiseerd tot de Good Old Days. Toen we nog wisten wat we aan elkaar hadden…

Na de laatste nachtelijke tijdreis besluit hij de verloving te verbreken en voorgoed in Parijs te blijven. Zijn verloofde en schoonfamilie reageren op de verwachte benulloze en denigrerende manier als hij van ze gewend is en het raakt hem niet meer. Zijn hart spreekt. Zijn fantasieën en passie leiden hem. Zijn zoektocht naar waardering, een fijn gevoel en het besef te hebben dat je leeft maken hem onschendbaar voor de betuttelende retoriek van de mensen, die hij ver achter zich gaat laten. Slenterend langs de Seine komt hij het meisje tegen, dat hem twee dagen eerder op een markt in Montmartre een langspeelplaat van Cole Porter verkocht en met wie hij iets van de verhalen deelde over zijn nachtelijke belevenissen in de jaren ’20. Op dat moment beseffen ze, dat ze verliefd op elkaar geworden zijn, begint het te regenen en zegt ze: “Parijs is op haar mooist in de regen.” Hij glimlacht en samen gaan ze doorweekt op in de nacht.

Geef een antwoord