Help, mijn man is klusser...

Help, mijn man is klusser…

Ken je dat programma? Kijk je er wel eens naar? Vrouwen, het zijn meestal vrouwen, die hun man aanmelden voor ‘Help, mijn man is klusser…” De man wordt dan overvallen op zijn werk door John Williams en schiet acuut in de verdediging, stapt in zijn auto en scheurt weg. Foetsie. Door quasi-professioneel handelen van alle andere klussers en een goed gesprek met John en tissues, komt het project eindelijk af en zijn beide partijen meestal tevreden. Behalve die ene vrouw, die haar keuken onhandig en klein geworden vond. Maar dat even terzijde.

Het zijn mannen, die absoluut capabel zijn voor de klus waaraan ze beginnen. Fanatiek. Een droom voor ogen. Ergens loeren onverwerkt verdriet, angst, pijn, problemen. Daardoor komt de klus niet af. Vrouwlief gaat een eind met hem mee, maar tijdens de confrontatie staan beide partijen loodrecht tegenover elkaar. Wordt het een echtscheiding?

Wibi Soerjadi is zo’n zelfde geval. Wat heeft die daarmee te maken, kun je je afvragen? Verder dan het verzetten van een paar Mickey Mouse beelden in zijn landhuis komt die toch niet? Klus-wise, dan… Wie Wibi een tijdje gevolgd heeft weet, dat hij leed aan Sudden Deafness. Plotselinge doofheid. Hij kon lang niet naar muziek luisteren, omdat het letterlijk vals en verdraaid werd doorgegeven aan zijn luisterend brein. Wibi nam rust. Wibi ging paardrijden. En na enkele weken, of misschien wel maanden van zelfreflectie, kwam zijn gehoor langzaam maar zeker weer terug. Zijn conclusie: Hij was jarenlang letterlijk de speelbal geweest van de verwachtingen van zijn management en zijn publiek. Wibi had een imago. Pianovirtuoos. Waar hij kwam, speelde hij de sterren van de hemel. Concerten waren uitverkocht, meteen nadat de verkoop was geopend. Concertkaartjes voor mensen, die verwachtingen koesterden. Die de aap zijn kunstje wilde zien en horen doen. Nonchalant over de vraag, of die aap wel gelukkig was. Of die aap misschien verliefd was. Of zich zorgen maakte over zijn ouders. Of die aap soms dacht, of hij morgen nog wel zou kunnen, wat hem vandaag nog gemakkelijk af ging. Een publiek, dat niet vergevingsgezind zou zijn, maakte hij slechts één fout.

Net als bij Maria Callas. Die de hoge noot in de opera Norma niet haalde. 2 januari 1958. Google ‘callas’ ‘afgang’ en je hebt de datum te pakken. Honderden opera’s gezongen. Met duizenden aria’s mensen in beroering gebracht. Geschiedenis geschreven. En alles wat het onvergeeflijke publiek onthoudt is De Afgang. 2 januari 1958.

On January 2, 1958, celebrated soprano Maria Callas walks off after the first act of a gala performance of Bellini’s Norma in Rome, claiming illness. The president of Italy and most of Rome’s high society were in the audience, and Callas, known for her volatile temperament, was sharply criticized. It was a characteristic move for the Greek-American diva, who packed as much drama into her personal life as she did on the stage.

Soms ben ik die klusser. Soms ben ik Soerjadi. Soms herken ik me in Callas. De mens is als publiek gefocust op het falen of de pech van anderen. Een kijkersfile op de andere weghelft bij een ongeluk. Het uitmeten van iedere semi-terroristische daad, ergens in de wereld. Vervolgens het gesprek van de dag. Leuk voor bij de kapper. Of op een feestje. Het leed van anderen, hun fouten, hun ‘flawlesses’ doen ons onze eigen misère vergeten, zo lijkt het.

Ik ben die pianist, die nergens is zonder zijn piano. Zonder zijn manager. Zonder zijn publiek. Dat publiek dat even genadeloos als noodzakelijk is. Soms voel ik mij een pianist, die zijn eigen piano het toneel op sleept. Zijn eigen boekingen managet. Zijn eigen bladmuziek schrijft. Die eigenlijk op 7 plaatsen tegelijk verwacht wordt. Die altijd aan de hoge verwachtingen van zijn omgeving wil voldoen. The show must go on, maar wat er achter de schermen gebeurt is speculatief voor het publiek. Ik ben geen Messias. Ik ben Moeder Teresa niet. Ik ben geen gelukbrenger, maar help mensen enkel het in zichzelf te vinden. Hij was maar een clown. In ’t wit en in ’t rood. De troubadour. De troubadour.

Feedback is alles. Soms gebeurt er iets. Soms zegt iemand iets tegen je. En dan in een helder moment valt iets, waar je al maanden mee worstelt en wat blijft wringen en duwen, ineens in het juiste perspectief. Feedback is alles. Feedback geeft je de kans, dingen te leren. Van feedback groei je. Soms staat je feedback uitgemeten in de krant. Soms word feedback niet eens uitgesproken. Soms voel je dat er feedback in de lucht hangt, maar je weet steeds net op tijd te schuilen. Of de bui te ontlopen. Herkenbaar?

Feedback wordt pas leerzaam, als je de kans krijgt de feedback te lezen.

Callas was er niet op uit om Casta Diva te verkloten, op 2 januari 1958. Wibi was er niet op uit om zijn concertreeksen af te zeggen. En de klusser was er niet op uit om zijn gezin drie jaar lang in een caravan te laten wonen. De feedback die ze kregen, was even waar als dat het een leugen was. Zelfbeleving van het publiek. De inhoud van de boodschap vertelde hen, dat ze gefaald hadden. Dat ze veroordeeld werden. De vorm van de boodschap, de dieptestructuur, waar we binnen NLP zoveel aandacht voor hebben, die vorm, vertelde ze, dat ze konden leren. Konden groeien. Steeds congruenter konden worden. Een nieuwe balans konden gaan vinden.

Dat ze niet in hun eentje verantwoordelijk waren voor hoe hun leven verlopen was. En dat ze nu zelf verantwoordelijkheid konden nemen, hun leven weer in de juiste richting te zetten. Door hulp te aanvaarden. Door te luisteren naar de boodschap, die het universum zo keihard en onvervalst in hun gezicht sloeg. Callas haar huwelijk strandde binnen een jaar. Ze ontmoette Onassis in 1959. Zou ze de avond ervoor misschien verbitterd zijn geweest over de staat, waarin haar huwelijk verkeerde? In de jaren daarna veroverde ze de harten van alle operaliefhebbers ter wereld opnieuw en verwerkte ze het overlijden van haar twee uur oude kind iedere avond, wanneer ze ‘O mia bambino caro’ zong.

Wibi besloot geen dag van zijn leven meer iets te doen, waar hij zelf niet achter stond. Hij trekt nog steeds volle zalen.

En de klusser leerde, hopelijk, dat hulp vragen iets prachtigs is. Dat je de moeilijke dingen in het leven niet alleen hoeft op te lossen. Dat gedeelde smart, halve smart is. Dat het niet eenzaam aan de top hoeft te zijn.

Die pianist heeft geen spijt. Dat hoeft ook niet. En het genadeloze publiek doet, wat het publiek hoort te doen, wanneer het de wereld van voor de schermen bekijkt. De pianist leert en vervolgt zijn zoektocht, op weg naar zichzelf, in een constant veranderende wereld, waarin hij als mens groeit en zelf ook verandert. Steeds een nieuwe balans. Steeds open voor feedback. Want het effect van je communicatie, is de respons die je krijgt. Wat je oogst is wat je gezaaid hebt. En degene met het grootste aanpassingsvermogen, heeft de beste kansen om te overleven. Feedback is van het Universum. De diepere boodschap erachter, is de les die jij te leren hebt. Alleen dan, komt de waarheid steeds meer binnen handbereik. En kan John Williams voortaan bij iemand anders aanbellen.

Thanks, John.

Geef een antwoord